Trending
राजनीति प्रधानमन्त्रीको निरीक्षण औपचारिकतामा सीमित‚ बाढीपहिरोपीडितले अझै पाएनन् राहत राजनीति एमाले महाधिवेशन : नारायणी किनारमा उद्घाटन, सौराहामा बन्द सत्र अन्तर्राष्ट्रिय सुडानका प्रधानमन्त्री सेनाको नजरबन्दमा समाज द्वन्द्वपीडितको परिचयपत्रले सिंहदरबार प्रवेश गर्न पाइने flash वर्षाले धान बालीमा भएको क्षतिपूर्तिको माग गर्दै विजयनगरका कृषकले बुझाए ज्ञापन पत्र अन्तर्राष्ट्रिय अमेरिकाले साढे ५५ हजार अफगानीलाई स्थायी पुनर्वासको व्यवस्था गर्ने समाज दसौँ एसियन भैँसी सम्मेलन आजदेखि राजनीति सर्वोच्चको ‘फुल कोर्ट’ आज, १४ न्यायाधीशको बहिष्कार अन्तर्राष्ट्रिय लागुऔषध तस्कर उसागालाई अमेरिका पठाइने समाज आज दिउँसो वर्षाको सम्भावना‚ उच्च पहाडी र हिमाली भेगमा हिमपात

सुन र महँगा गाडीसहित आधा दर्जन वस्तु आयातमा कडाइ गर्ने तयारी

काठमाडौं । उच्च आयातका कारण आर्थिक असन्तुलन पैदा हुनसक्ने जोखिम बढेपछि सरकारले महँगा र बिलासिताका वस्तु आयातमा कडाइ गर्ने भएको छ ।

विगतमा आयातका लागि कोटा प्रणाली लागू गरिएका र धेरै मात्रामा आयात भइरहेका बिलासिता वस्तुको आयात रोक्नेबारे गृहकार्य थालेको नेपाल राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । यदि यो व्यवस्था कार्यान्वनयमा आए सुन तथा चाँदी, ५० हजार डलरभन्दा महँगा सवारी साधनदेखि केराउ, खाने तेलको कच्चा पदार्थ, मरिच, छोकडा र सुपारीको आयातसमेत प्रभावित हुनेछन् ।

मुलुकमा अत्यावश्यक नभएको वस्तुको बढ्दो आयातमा केही न केही कडाइ गर्न अध्ययन भइरहेको नेपाल राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता देवकुमार ढकालले अनलाइनखबरलाई बताए । ‘अनावश्यक र बिलासी वस्तुको अस्वभाविक आयात किन नरोक्ने भन्नेबारे अध्ययन गरिरहेका छौं,’ प्रवक्ता ढकालले अनलाइनखबरसँग भने ।

कुन-कुन वस्तुको आयात रोकिन्छ भन्ने नखुलाएका उनले यसअघि सरकारले परिमाणात्मक बन्देज लगाएका र यस वर्षको सुरुआती समय आयातमा उछाल देखिएका वस्तुहरु प्रतिबन्धको प्राथमिकतामा पर्ने बताए । केही वस्तुको आयातमा कडाइ गर्ने विषयलाई राष्ट्र बैंकले सुझावको रुपमा अर्थ र वाणिज्य मन्त्रालयलमा पठाएको छ ।

मुलुकको आर्थिक प्रणालीमा विदेशी मुद्रा सञ्चिती कमजोर बनेपछि डलरमा आयात गरिने वस्तुमा अंकुश लगाउन खोजिएको वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले जनाएको छ । केन्द्रीय बैंकको सुझावमा पछिल्लो समय आयात भएका धेरै विदेशी मुद्रा लागतका वस्तुहरुबारे अर्थ मन्त्रालयसँगको समन्वयमा अध्ययन गरिरहेकोे उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयका एक अधिकारीले बताए । ‘मुलुक र जनताका लागि अतिआवश्यक नभएका र विलासिताका वस्तु यसको प्राथमिकतामा छ, सम्भवत छिट्टै निर्णयमा पुगिने छ,’ ती अधिकारीले भने ।

मन्त्रालय स्रोतका अनुसार आर्थिक वर्षको सुरुआती दुई महिनामा उच्च आयात भएका वस्तुहरुलाई क्रमैसँग पूर्ण वा परिमाणात्मक आयात बन्देजको सूचीमा समावेश गरिएको छ । त्यसबाहेक सरकारले विगतमा आयात कोटा लागू गरेका वस्तु पनि आयात कडाइको प्राथमिकतामा छन् ।

उच्च आयतका कारण देशबाट बाहिरिने रकम बढ्नु र रेमिट्यान्स लगायतका भित्रिने रकममा आएको संकुचनले शोधनान्तर घाटा (देशबाट बाहिरिने र भित्रिने रकमको अन्तर) चुलिएपछि सरकारले यस्तो निर्णय गर्न लागेको हो । विश्वव्यापी रुपमा कोरोना महामारी सुरु भएपछि २०७६ चैत २५ पनि सरकारले यस्तो निर्णय गरेको थियो ।

चाल आवको दुई महिनामा ३ खर्ब १४ अर्ब ५१ करोड रुपैयाँ बराबरको वस्तु आयात भएको थियो जुन अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा ७५.८६ प्रतिशतले बढी हो । दुई महिनामा कुल वैदेशिक व्यापार ३ खर्ब ५८ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ बराबर पुगेको भनसार विभागले जनाएको छ । यो गत आवको तुलनामा ७९.९२ प्रतिशत बढी हो ।

सुपारी, केराउ र मरिचको प्रतिबन्ध यथावत

सरकारले गत आर्थिक वर्षमा कोटा तोकेर आयात अनुमति दिएको केराउ, सुपारी, धुल्याएको मरिच र छोकडाको आयातलाई यस वर्ष नखुलाउने तयारी गरेको छ । गत वर्ष बराबरकै कोटामा यस्ता वस्तुको आयात खुला गर्न वाणिज्य विभागले मन्त्रालयललाई सिफारिस गरेको छ । तर त्यो सिफारिस मन्त्रिपरिषद्मा पठाउने वा नपठाउनेबारे अर्थसँग वाणिज्यले अहिले छलफल गरिरहेको एक अधिकारीले बताए ।

सरकारले राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरेर आर्थिक वर्ष २०७७/७८ का लागि ८० हजार मेटि्रक टन केराउ, २५ हजार मेटि्रक टन सुपारी, १२ हजार मेटि्रक टन मरिच र ५ हजार मेटि्रक टन छोकडा ल्याउन परिमाणात्मक कोटा तोकेको थियो । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रतिमेटि्रकटन ७ सयदेखि एक हजार डलरसम्म मूल्य रहेको केराउ आयातमा अर्बौं रकम बाहिरिने र अन्य वस्तुमा पनि ठूलो रकम बाहिरिने वाणिज्य मन्त्रालयको आँकलन छ ।

सुन चाँदीमा कडाइ

सरकारले बिलासिताको वस्तुको रुपमा आयात भइरहेको सुन, चाँदी र हिराको आयातलाई पनि कडाइ गर्ने तयारी गरेको छ । हाल दैनिक २० किलोको दरले आयात भइरहेको सुनको कोटा घटाउने र चाँदीको आयातमा पनि परिमाणात्मक कोटा तोक्ने तयारी भइरहेको स्रोतको दाबी छ ।

चालु आर्थिक वर्षको दुई महिनामा ८ अर्ब बढीको १२ सय १५ किलो सुन आयात भइसकेको छ । यस्तै चाँदीको आयात कोटा तोक्ने र सुन तथा चाँदी मिश्रति हिराको आयातमा पनि कडाइ गर्ने तयारी गरिएको छ । गत वर्ष २७ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको सुन आयात भएको थियो ।

२ करोड मूल्य माथिका गाडी आयातमा कडाइ

सरकारले आयातमा कडाइ गर्न लागेको महँगा सावारी साधन पनि हो । आयातकर्ताले ५० हजार डलर भन्दा बढीमा खरिद गरेर नेपाल भित्र्याउने सवारी साधनको आयातमा प्रतिबन्ध लगाउन छलफल थालिएको वाणिज्य मन्त्रालयले स्रोतले जनाएको छ ।

अमेरिकी डलरसँग हालको नेपाली सटही दरअनुसार आयातकर्ताले खरिद गर्ने ५९ लाख मूल्य बराबरको गाडीको आयात यो नीतिले प्रभावित हुनेछ । आयातकर्ताले ५९ लाख रुपैयाँमा खरिद गरेको सवारी साधनमा कम्तिमा २५० प्रतिशत कर र व्यवसायीको नाफा जोडिंदा बजारमा दुई करोड रुपैयाँ भन्दा बढीमा खरिद बिक्री हुने सवारी साधनहरु यो नीतिको दायरामा पर्नेछन् ।

पाम र भटमासको तेलमा पनि परिमाणात्मक बन्देज प्रस्ताव

साफ्टा सुविधा अन्तर्गत तेस्रो मुलुकबाट आयात गरेर भारत निर्यात भइरहेको पाम र भटमासको तेल आयातलाई पनि निरुत्साहन गरिने विषयमा छलफल चलेको छ । थोरै मात्र मूल्य अभिवृद्धि हुने तर आयातमा ठूलो रकम बाहिरिने कारणले पाम र सोयाबिन (भटमास) तेलको कच्चा पदार्थ आयात रोक्नु पर्ने विषय छलफलमा उठेको अर्थ मन्त्रालयका एक अधिकारीले बताए ।

आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा ५४ अर्ब रुपैयाँ बराबरको भटमासको तेलको कच्चा पदार्थ नेपालले आयात गरेको थियो । चालु आर्थिक वर्षको दुई महिनामा पनि भटमास र पाम तेलको आयात उच्च छ । भदौसम्म १५ अर्ब भन्दा बढीको भटमासको तेल आयात भएको छ । यस्तै ७ अर्ब भन्दा बढीको पाम तेल आयात देखिएको छ । निर्यातका लागि आयात गरेको देखिएका यी वस्तुको आयातलाई निश्चित समयका लागि परिमाणत्मक कोटा तोक्नेगरी छलफल भइरहेको पनि स्रोतको दाबी छ ।

राष्ट्र बैंकको सुझावमा अर्थ मन्त्रालय र वाणिज्य मन्त्रालयबीच भइरहेको छलफल टुंगोमा पुगे वाणिज्य मन्त्रालयले आयातमा कडाइ गर्ने विषय मन्त्रिपरिषद्मा पेश गर्नेछ । मन्त्रिपरिषद्को निर्णय राजपत्रमा प्रकाशित भएपछि मात्र कार्यान्वन्यनमा आउने छ ।

प्रतिक्रिया

रोचक

सबै
थारु भाषाको “दिल जिगर तुहि धडकन” अडियो म्युजिक सार्वजनिक ।।
माघ १४, २०७६

राम अवतार चौधरी कपिलवस्तु, १४ माघ । गायक उत्तम चौधरी र अन्नु चौधरीको सुमधुर सांगीतिक स्वरमा सजिएको “दिल जिगर तुहि…

Recent Posts

TOP